Kromozomlar

KROMOZOMLAR
Cinsiyet, saç rengi, göz biçimi, yetenek­ler v.b. gibi, her kişinin kendisine özgü belirtileri, dişi üretici hücre, yani yu­murtacık ile erkek üretici hücre, yani spermatozoitte bulunan öğelerin birleş­mesiyle belirlenir. Gerçekten de her yu­murtacık ve spermatozoitte kişinin ka­lıtsal özelliklerinin taşıyıcısı olan 46 kro­mozom vardır. Bu kromozomlardan iki­sinin cinsiyeti belirleme görevi vardır. Yumurtacıktaki cinsiyet kromozomları XX simgesiyle belirtilir; bunlar birbirinin tıpa tıp aynıdır. Buna karşılık, sperma-tozoidin kromozomları değişiktir ve XY simgesi ile belirtilirler. Üreme hücrele­rinin olgunlaşma süresi içinde, her üre­tici yarı yarıya eksilir ve hem spermato­zoitte hem de yumurtacıkta 46'dan 23'e iner. Böylece, bu azalma sonunda yumurtacığın cinsiyet kromozomları da­ima X olarak kalırken, spermatozoidin-kiler bazen X bazen de Y olurlar. Yumurtacık ve spermatozoit birleşerek yeni bir canlı oluştururlar. Her hücre­den 23 kromozom birbirine eklenir ve insan türünün belirgin sayısı olan 46 kro­mozom meydana çıkar. Türlerin kromo­zom sayısı değişmez. Örneğin bu sayı maymunda 52, bazı böceklerde ise sa­dece 4 tür.
Çocuğun cinsiyeti tamamen erkek hüc­redeki kromozomlara bağlıdır; çünkü sadece erkek hücreden bölünmeden ön­ce X ve Y kromozomu vardır. Yeni varlı­ğa can verecek olan hücrede X kromo­zomları birbirine eklenirse bir kız çocuk doğar; ama annenin bir X kromozomuy-la babanın bir Y kromozomu yeni hüc­rede birleşirse, bir erkek çocuk dünyaya gelir