Gebelik Dönemimde Yemeklerin Özelliği

YEMEKLERİN NİTELİĞİ
Protein, dölütün gelişmesi için zorunlu bir öğedir. Sebe bir kadın her gün, kendi ağırlığının her kilosu içinjl 5 gr. pro- Besler teine gereksinme duyar, örneğin, 54 ki- etrrıes lo ağırlığındaysa, günde 80 gr. protein f-ebe alması gerekir. Bunun 2/3'ü et, süt, yumurta, balık gibi hayvansal kökenli, 1/3'ü sebze ve tahıl gibi bitkisel kökenli olmalıdır. Böyle bir rejim aşırı etli bir re­jim uygulanmasının yol açacağı zehir­lenme tehlikelerini ortadan kaldırır. Glüsidler ya da karbonhidratların enerji verici bir görevi vardır. Bunların her gün gebelikten önceki gibi, yani yaklaşık ola­rak 400 gr. (şeker ve nişasta) alınması gerekir.
Bol A ve D vitamini içeren yağlar (lipid-ler)da enerji kaynağıdır. Gebe bir kadın, günde aşağı yukarı 70 gr. yağlı madde gereksinir. Ancak sabahları 70 gr. tereyağını ya da mısırözü yağını tartıp, salata ya da ekmekle yiyerek olumlu bir sonuca varılmaz. Bu 70 gra­ma et, jambon, pasta, pişmiş yemekler için bulunan yağ da girer.
Vitaminlere gelince:Bu dönemde kadın organizması için özellikle önemli olan vitaminler şöyle sıralanabilir: A vitamini: Bebeğin büyümesi, deri ve kaslarının oluşması için gereklidir. Bun­dan başka, mikroplara karşı direnci art­tırır. Sütte, karaciğerde, balıkyağında bulunur.
B vitamini: Sinir sisteminin iyi işlemesi ve oluşması için gereklidir. Eksikliği annede sinir bozukluklarına yol açabilir. Karaciğerde, unda, sebzelerde, kuru meyvelerde, yumurta sarısında bulunur.
C vitamini: Kanın yenilenmesi ve kemik gelişimi için yararlıdır. Ayrıca, mikrop­lara karşı doğal direnci de arttırır. Tu­runçgillerde, yumurtada, sütte ve balıkyağında bulunur.
D vitamini: Kalsiyum ve fosforu kemik­lere saptar. Yumurtada ve oldukça önemli miktarda balıkyağında bulu­nur.
K vitamini: Kan durdurma özelliği oldu­ğundan doğuma hazırlama devresi olan gebeliğin son döneminde yararlıdır. Yu­murta sarısında, enginarda, domates ve lahanada bulunur. Minerallerden, kalsi­yum, fosfor ve demir çocuğun kemikle­rinin oluşmasına yardım ederler. Nor­mal bir gebelikte, ayrıca kalsiyum alma­ğa gerek yoktur. Demir, dölütün kanı­nın oluşması için gereklidir. Çocuğun varlığının ilk 5 ya da 6 ayı için demir bi­rikimi yapması gerekir. Sodyum klorür ya da tuz tehlikelidir. Ancak bu tehlike tuzun dokularda sıvı tutmasına bağlı ol­mayıp gebe kadın organizmasının zaten tuz biriktirmeğe eğilimli olmasının so­nucudur.
Bu nedenle gebe kadın tuz ve maden suyu tüketimini azaltmalı ya da büyük bir dikkatle denetlemelidir. Zaten yüz, bilek ve el şişmesi durumlarında, ağırlı­ğın aşırı artışı ya da fazla albümin varlığı durumlarında bu maddelerin kul­lanılmasını doktor yasaklar. Ancak, al­bümin ya da ödemi önlemek için mut­fak tuzunun gebe kadına kesinlikle ya­saklanması gerektiği fikri tartışmalıdır.
içeceklere gelince: Gebe kadın her gün yaklaşık olarak 1 litre sıvı almalıdır. Ter­lemenin oldukça fazla olduğu yaz mevsiminde sıvı miktarının bir buçuk litreye yükseltilmesi gerekir. Su, süt, açık çay, meyve suları, ıhlamur ve pa­patya suyu içilebilir. Az miktarda şarap da tehlikesizdir. Az oranda alkolü olan bira da içilebilir. Kahve açık ve sütlü olmalıdır. Fazla alkollü içkiler ve aperitifler yasaktır. Cebe kadının düzenli bir re­jim uygulayabilmesi için her besinde bu­lunan, protein, glüsid lipid, vitamin ve madensel tuz miktarını gösteren tablo­ları iyice incelemesi gerekir.
İlk üç çizelgede, günde 1800-1900 kalori sağlayan
rejimler verilmiştir. Dördüncü çizelge ise daha
daha iyi besin alması gereken gebe kadın/ar
için düzenlenmiştir ve 2500-1600 kalorilik bir
besin tüketimini gösterir. Birinci çizelgede
kahvaltıda, ikinci çizelgede öğle yemeğinde ve
üçüncü çizelgede ise akşam yemeğinde
yenebilecek besinler gösterilmiştir. Her besin
için gram o/arak tüketilen miktar ile lipit,
protein, glüsit ve kalori değerleri verilmiştir.
Ayrıca her besinin içerdiği vitamin ve madensel
tuz miktarı da gösterilmektedir. Şişmanlamaya
eğilim gösteren kadınlara şu yemek listesi
örnek verilebilir:
Kahvaltıda: Çay veya kahve, bir santilitre süt,
10 gr. şeker 50 gr. ekmek ve isteğe göre
meyve.
Öğle yemeğinde: Sebze veya et suyu içeren
bir çorba, 30 gr. pilâv veya hamur işi, et
veya balık, bir porsiyon sebze yemeği, 100 gr.
ekmek ve bir bardak bira veya şarap.
Akşam yemeğinde: Sebze çorbası, et, peynir
veya yumurta, sebze ve meyve.
2500 kalorilik bir rejim uygulanmak istenirse
1800 kalorilik rejime, kahvaltıda reçel veya bal,
öğle yemeğinde pilâv veya hamur işi,
akşam yemeğinde de yağlı yemekler eklenebilir.
öğleden sonra istenirse biraz meyve
yenebilir.